Gündəm, Cəmiyyət
03 iyun 2020
972

“Tək bildiyimiz odur ki, bu virus var və təhlükəlidir” – Koronavaksin çıxılmazı

“Tək bildiyimiz odur ki, bu virus var və təhlükəlidir” – Koronavaksin çıxılmazı


COVID-19 ilə bağlı ziddiyyətli fikirlər səngimir, ekspertlər də yetərli məlumata məlik deyillər

Koronavirus həyatımıza daxil olduğu gündən bu yana hər gün qulağımız yeni bir söz, xəbər eşidir. Bu qədər cəmiyyətlərdə virusun qeybəti qırılsa da, bəzən elmi fikirdən uzaq şayiələrə, qeyri-ciddi mülahizələrə şahidlik edirik. Elm də zarafatyana fərziyyələrə hakim kəsilib. Fakt odur ki, dünyanın çox ölkəsini sosial-iqtisadi cəhətdən yanıüstə qoyan COVID-19 ilə tanışlığımız hələ də davam edir.

Hazırda virusla bağlı səslənən əsas fikirlər vaksinin tapılması məsələsini də arxa planda qoyub. Bu xəstəliyin müalicəsi prosesində istifadə olunan dərmanlar və yeni koronavirusun genetika fərqini “nəzərə almasıdır”. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) dərmanlarla davranış açıqlamalarına əməl edən də var, məhəl qoymayan da. Ən son olaraq, təşkilat ABŞ Prezidenti Donald Trampın təbliğ etdiyi “Hydroxychloroquine” (malyariya xəstəliyini müalicə edən) adlı dərman preparatının istifadəsini qadağan etdi.

Həkim-pediatr Vaqif Qarayev AYNA ilə söhbətində koronavirusla bağlı saysız fikirlər, versiyalar səsləndiyini deyib: “Əvvəllər hamımızın, daha çox biz pediatrların sevindiyi bir xəbər vardı: “uşaqlar virusa yoluxmurlar”. Amma pandemiyanın gedişatında məlum oldu ki, uşaqlar arasında da yoluxma halları olur, hətta dünyada vəziyyəti pisləşən və ölüm həddinə çatan azyaşlılar da qeydə alınıb. Ardınca yaş qrupu üzrə yayılan məlumatlarda “gənclər arasında xəstəlikdən ölüm halı baş vermir” söhbəti çıxdı. Halbuki, ötən zaman müddətində dünyada yaşlı insanlarla yanaşı, gənclər də virusun qurbanı olaraq həyatını itirdilər”.

“Elə bu günün özündə təhlükəsizlik tədbirlərindən danışanda, hələ də maskadan istifadə mübahisə mövzusu olaraq qalır. Amma maskadan istifadə lazımdır, çünki bunu etməklə heç nə itirmirik. Düşünürəm ki, insanlar arasında çaşbaşlıq yaradan bu mübahisələrin, bir-birini təkzib edən fikirlərin sonu olmayacaq da. Çünki COVID-19 haqqında biliklərimiz azdır. Amma koronavirusla mübarizə və müalicə xəstəxanalarındakı həkimlərin şahidi olduğu mənzərələri eşidəndə, qulaq asanda virusla mübarizənin vacib olduğunu bir daha anlayırıq”, – həmsöhbətimiz bildirib.

Ekspertin sözlərinə görə, ÜST-nin son təlimatında, COVID-19 xəstələrinin müalicəsində “Hydroxychloroquine” dərmanından istifadənin əks təsirlər verdiyi səbəbindən dayandırılması tövsiyə edilir: “Artıq Fransa, Gürcüstan kimi ölkələr bu göstərişə əməl edib. Yenə də bəzi ölkələr tövsiyəyə cavab vermir. Bu da mübahisələrə yol açıb”.

Genetika məsələsinə gəlincə, həkim əlavə edib ki, az əvvəl gürcü, ardınca rusiyalı mütəxəssislərdən məntiqsiz fikirlər səslənirdi: “Guya, qafqazlıların genetikası virusa yoluxma sayında da özünü göstərib. Başqa sözlə, bu bölgə insanına virusun böyük təsiri ola bilməz. Yaxud ruslar da özlərini müdafiə edirdilər ki, asiyalı və qafqazlıların pandemiya böhranı daha böyük olacaq, rus geni daha güclüdür. Əlbəttə ki, bu fikirlərin irəliləyən zamanda təsdiqini görmədik, haqqında dəqiq məlumat olmayan virus barədə fərziyyələrin də çox olmasını normal qəbul etmək lazımdır”.

“Bütün hallarda karantindən çıxan insanlar maskadan istifadə, xəstəliyə inanmaq, sosial məsafəni qorumaq kimi məsələlərin hələ də qüvvədə olduğunu bilməlidirlər. Çünki koronavirusun insan sağlamlığına ciddi təsir etmədiyini deyənlər, təəssüf ki, yenə də var”, – V.Qarayev vurğulayıb.

Almaniyada yaşayan və fəaliyyət göstərən həkim-radioloq Fərid Əhmədli AYNA-ya açıqlamasında deyib ki, ÜST-nin məlum dərmanla bağlı tövsiyəsinə Almaniyada əməl edilir: “Dərman artıq müalicə kursundan çıxarılıb, xəstəliklə bağlı dəqiq məlumatlar olmadığından yeni metodlar tətbiq edilir. “Hydroxychloroquine” xəstələrdə əks təsirlər yaradır, xüsusən qaraciyərdə yaratdığı fəsadlar virusdan qurtuluqdan sonra xəstənin sonrakı zamanda həyatı üçün təhlükə yarada bilər”.

Virusun insan genetikasına görə təsiri məsələsinə şərh verən həkim bildirib ki, COVID-19-un genetik mənsubiyyəti öyrənilmədiyindən fikirlər də müxəlifdir: “Misal üçün, “qaradərili genotipə virusin təsiri yoxdur” deyirdilər. Ola bilər ki, Afrika ölkələrində tibb o qədər inkişaf etməyib, testlər edilmir deyə, yoluxma sayı az görünür. Yaxud deyilir ki, “az sayda yoluxma olduğu deyilən ölkələr real rəqəmləri gizlədir”. Bu səbəbdən genotip fərqinə görə yoluxma məsələsi rəsmi və elmi təsdiqini tapmadığından dəqiq nə isə demək mümkün deyil”.

Vaksin məsələsinə diqqən çəkən F.Əhmədli hesab edir ki, cari il ərzində onun tapılması mümkün deyil: “Hələlik, təcrübəmizdə xəstələrlə işlədiyimiz müddətdə bu qənaətimizi deməliyik ki, immun sistemi güclü olan insanlar bir çox xəstəlik kimi, koronavirusa qa qalib gələ bilirlər. Yoluxma olsa belə, qurtulma şansı çox böyükdür. Tək bildiyimiz odur ki, bu virus var və təhlükəlidir. Almaniyanın da bir çox ölkələr kimi pandemiya ilə mübarizəsi öz bəhrəsini verir. Artıq yoluxma və ölüm halları gedikcə azalır”. /Raminə Eyvazqızı/
Zwavvi
  • Zwavvi
  • 26 yanvar 2023 11:50
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
purchase ceftin online <a href="https://ebimatoprost.com/">purchase careprost online</a> order generic robaxin
Ygdndt
  • Ygdndt
  • 27 yanvar 2023 00:47
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
slots free online <a href="https://casoxplay.com/">free poker online games</a> cialis 20mg without prescription
Swzvyw
  • Swzvyw
  • 27 yanvar 2023 16:37
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order trazodone 50mg for sale <a href="https://aurograep.com/">order aurogra 100mg generic</a> order aurogra 100mg pill
Lyvpxy
  • Lyvpxy
  • 28 yanvar 2023 12:41
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
professional letter writing services <a href="https://esxwriting.com/">essay writers online</a> ivermectin ebay
Cnttcp
  • Cnttcp
  • 28 yanvar 2023 21:21
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
sildenafil drug <a href="https://estradiolep.com/">order estradiol online</a> buy lamotrigine 50mg online cheap
Kzzwkq
  • Kzzwkq
  • 30 yanvar 2023 03:01
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
brand sildenafil <a href="https://elviasld.com/">order viagra 100mg for sale</a> tadalafil 40mg without prescription
Acyorp
  • Acyorp
  • 31 yanvar 2023 10:26
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
poker online real money <a href="https://gamblingcaso.com/">legitimate online slots for money</a> tadalafil 10mg uk
Uxfmqs
  • Uxfmqs
  • 31 yanvar 2023 13:11
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
azithromycin 250mg cost <a href="https://egabapentinp.com/">neurontin 800mg price</a> gabapentin 800mg pills
Qeihex
  • Qeihex
  • 2 fevral 2023 01:14
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
live blackjack <a href="https://gastromectol.com/">order generic stromectol 6mg</a> order provigil 100mg
Nwcokr
  • Nwcokr
  • 2 fevral 2023 05:47
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
lasix 100mg uk <a href="https://efurosemide.com/">buy lasix 100mg for sale</a> order plaquenil 400mg online cheap
Ybdajn
  • Ybdajn
  • 3 fevral 2023 21:40
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order fildena 100mg for sale <a href="https://efildenamed.com/">fildena 50mg drug</a> budesonide buy online
Ebtvrg
  • Ebtvrg
  • 4 fevral 2023 00:27
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order prednisone 20mg online cheap <a href="https://gamebendazole.com/">order mebendazole for sale</a> mebendazole without prescription
Pmatiw
  • Pmatiw
  • 5 fevral 2023 09:35
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
buy tretinoin online <a href="https://buytretinoinp.com/">retin cream usa</a> purchase avanafil online cheap
Bahjbu
  • Bahjbu
  • 6 fevral 2023 19:10
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
tadacip 20mg cost <a href="https://buyindomethacinp.com/">indomethacin tablet</a> buy indocin 75mg pill
Vdvccd
  • Vdvccd
  • 8 fevral 2023 05:19
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order terbinafine 250mg without prescription <a href="https://buycefiximep.com/">buy cefixime for sale</a> trimox 500mg oral
Ymrxpz
  • Ymrxpz
  • 9 fevral 2023 21:57
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
naprosyn over the counter <a href="https://buynaprosl.com/">buy naproxen 250mg for sale</a> order prevacid without prescription
Frgyni
  • Frgyni
  • 10 fevral 2023 04:36
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order biaxin 500mg <a href="https://bclarithromycinp.com/">purchase biaxin</a> antivert 25 mg drug
Gufrqv
  • Gufrqv
  • 11 fevral 2023 09:52
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order albuterol 100mcg generic <a href="https://proventup.com/">order albuterol 100 mcg online</a> buy cipro 500mg without prescription
Pvyyhw
  • Pvyyhw
  • 11 fevral 2023 14:10
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order generic spiriva 9mcg <a href="https://aterazosinc.com/">order generic terazosin</a> terazosin 5mg brand
Shtnhp
  • Shtnhp
  • 13 fevral 2023 01:01
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
buy montelukast 5mg for sale <a href="https://gnvgraonline.com/">viagra pills 100mg</a> viagra online buy
Ywklxq
  • Ywklxq
  • 14 fevral 2023 12:20
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
cialis brand <a href="https://gnclstfl.com/">Approved cialis</a> doubleu casino
Fskurs
  • Fskurs
  • 15 fevral 2023 23:41
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
stromectol for sale online <a href="https://symrelonline.com/">buy amantadine</a> order avlosulfon 100 mg for sale
Mtlbjh
  • Mtlbjh
  • 17 fevral 2023 18:15
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
purchase adalat for sale <a href="https://genraconline.com/">perindopril 4mg canada</a> purchase allegra for sale
Bfcztu
  • Bfcztu
  • 18 fevral 2023 22:22
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
casino slot <a href="https://helpwrtessayx.com/">cheap dissertation help</a> help with papers
Qiwoks
  • Qiwoks
  • 21 fevral 2023 07:20
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
purchase doxycycline pill <a href="https://ordsalbut.store/">ventolin 4mg canada</a> clindamycin drug
Wpuyde
  • Wpuyde
  • 21 fevral 2023 08:21
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
writing a paper <a href="https://buyleflunomidep.com/">buy leflunomide 10mg generic</a> brand sulfasalazine 500 mg
Qnkvwn
  • Qnkvwn
  • 23 fevral 2023 00:16
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
asacol generic <a href="https://gnsalamin.top/">asacol canada</a> purchase avapro pills
Ddmnxn
  • Ddmnxn
  • 23 fevral 2023 16:58
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
purchase olmesartan generic <a href="https://buybenicaxp.com/">benicar 10mg price</a> order depakote
Emosoh
  • Emosoh
  • 24 fevral 2023 16:02
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
acetazolamide 250 mg brand <a href="https://buydiamopl.com/">diamox 250mg brand</a> imuran usa
Elbwru
  • Elbwru
  • 25 fevral 2023 08:23
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
buy clobetasol for sale <a href="https://buybuspapl.ink/">buspirone 5mg sale</a> buy generic cordarone 100mg
Geri 1 2 3 4 5 6 7 8 9 İrəli