Gündəm, Ölkə
24 iyun 2020
347

Bu gün Elçibəyin doğum günüdür

Bu gün Elçibəyin doğum günüdür


Bu gün Azərbaycanın sabiq prezidenti, Milli Azadlıq Hərəkatının liderlərindən biri Əbülfəz Elçibəyin doğum günüdür.
Əbülfəz Qədirqulu oğlu Əliyev (Elçibəy) 24 iyun 1938-ci ildə Naxçıvan MR-nin Ordubad rayonunun Kələki kəndində anadan olub. 7 illik Unuskənd məktəbini bitirdikdən sonra Ordubad şəhər 1 saylı orta məktəbində təhsilini davam etdirib.

1957-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb filologiyası şöbəsinə daxil olub. Buranı bitirdikdən sonra (1962) təyinatla SSRİ Hidrolayihə İnstitutunun Bakı şöbəsində tərcüməçi işləyib. 1963-cü ilin yanvarında Misir Ərəb Respublikasına göndərilən Əbülfəz bəy 1964-cü ilin okyabrına kimi Asuan bəndinin tikintisində tərcüməçi kimi çalışıb.

Xarici ezamiyyətdən dönərək 1965-ci ildə BDU-nun aspiranturasına daxil olub və aspirantura təhsilini 1968-ci ildə uğurla tamamlayıb. "Tulunilər dövləti (868-905)" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb (1969). BDU-nun "Asiya və Afrika ölkələri tarixi" kafedrasında müəllim və baş müəllim işləyib (1968-1975).

1975-ci ilin yanvarında Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi onu tələbələr arasında millətçi və antisovet təbliğatı aparmaq adıyla həbs edib və 17 iyul 1976-cı ilədək siyasi dustaq olaraq azadlıqdan məhrum olunub. Əsasən, Qaradağ daş karxanasında ağır fiziki işlərə məhkum edilib.

Həbsdən buraxıldıqdan sonra bir müddət işsiz qalıb. 1976-cı ilin dekabrında AMEA Azərbaycan EA Əlyazmalar İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi elmi fəaliyyətə başlayıb. Sonralar böyük elmi işçi, şöbə müdiri, aparıcı elmi işçi elmi rütbə və vəzifələrə qədər yüksəlib (16.07.1992-ci ilədək).

Əbülfəz Elçibəy hələ tələbəlik illərindən sovet rejiminin müstəmləkə siyasətinə qarşı mübarizə aparıb, gizli tələbə dərnəkləri yaratmış və azadlıq ideyalarını geniş şəkildə yayıb. Eyni zamanda o, Bütöv Azərbaycan ideyasını da dönmədən təbliğ edib. 1975-ci ildə həbs edilməsi də onu yolundan döndərə bilməyib. 1988-ci ildə Azərbaycan Xalq Hərəkatı başlayanda məhz Elçibəy onun öndərlərindən biri olub. O, Hərəkatın təşkilatlanmış forması olan Azərbaycan Xalq Cəbhəsini yaradanlardan (iyul 1989) biri və ömrünün sonunadək onun əvəzedilməz sədri olub. Məhz AXC-nin gərgin mübarizəsi sayəsində Azərbaycanın müstəqilliyi haqqında tarixi Akt qəbul edilib (18 oktyabr 1991).

Əbülfəz Elçibəy təkcə Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının öndəri yox, həm də bütün türk dünyasının aparıcı lideri və demokratiyanın çarçısı olub.

8 iyun 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasında ilk dəfə demokratik yolla prezident seçilən Əbülfəz Elçibəy, ölkədə demokratiyanın bərqərar olması, Azərbaycanın tam suveren dövlətə çevrilməsi və xalqımızın rifahının yaxşılaşdırılması yolunda çox mühüm işlər görüb. Əbülfəz bəyin prezidentliyə başladığı ilk vaxtlarda dövlətin qarşısında duran təxirəsalınmaz vəzifələr Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini tam gerçəkləşdirmək, Milli Ordu yaratmaq və müharibədəki məğlubiyyətlərin qarşısını almaq olub. Buna görə də ölkənin bütün imkanları Milli Ordu quruculuğuna səfərbər edilib. Ordu quruculuğu yalnız hərbi-strateji problem olmayıb, xeyli dərəcədə siyasi-psixoloji problem səviyyəsinə qaldırılıb. Könüllü batalyonlardan nizami orduya doğru ilk ciddi addımlar atılıb. Qismən hərbi səfərbərlik və orduya çağırış işi yoluna qoyulub. Ağdərə və Goranboy rayonları erməni işğalçılarından təmizlənib. İşğal altında oluan Laçının əksər kəndləri onun hakimiyyəti zamanı düşməndən azad edilib.

Əbülfəz Elçibəyin prezidentliyi dövründə rus ordusunun Azərbaycandan çıxarılıb. Yeni yaranan dövlətlər içərisində birinci olaraq Azərbaycan öz sərhədlərinin qorunmasını öz üzərinə götürdü. Dövlət Sərhəd Xidməti, Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi, Dövlət Ləl-Cəvahirat Fondu təşəkkül tapıb. Onun dövründə Dövlət Əmlak Komitəsi, Dövlət Antiinhisar Siyasəti və Sahibkarlığa Yardım Komitəsi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Torpaq Komitəsi və s. dövlət orqanları yaradılıb. Onun bir illik hakimiyyəti ərzində (15 may 1992-ci il - 17 iyun 1993-cü il) Milli Məclisdə 118 qanun, 160 qərar qəbul edilib.

Əbülfəz Elzibəy 1993-cü ilin iyununda hakimiyyətdən uzaqlaşdıqdan sonra doğma Kələki kəndinə yollanıb və burada 4 il 4 ay yaşayıb.

Prezidentlik səlahiyyəti bitdikdən bir qədər sonra - 1997-ci ilin 30 oktyabrında Bakıya dönən Əbülfəz Elçibəy, yenidən Azərbaycan müxalifətinin liderinə çevirilib. Demokratik Konqresə sədr seçilən (1997) AXCP sədri Əbülfəz bəy, həmin ilin noyabrında Bütöv Azərbaycan Birliyini də yaradıb və ona başçılığı öz üzərinə götürüb. Marqaret Tetçerin "Qafqazda ən böyük demokrat" adlandırdığı Ə.Elçibəy, həm də Türk Xalqları Assambleyasının fəxri sədri seçilib (1997).

Əbülfəz Elçibəy "Bu mənim taleyimdir" (Bakı, 1992), "Deyirdim ki, bu quruluş dağılacaq" (Bakı, 1992), "Demokratiya və azadlıq" (İstanbul, 1992), "Bütöv Azərbaycan yolunda" (İstanbul, 1998), "Əbülfəz Elçibəy: Mən qurtuluşçuyam!" (Bakı, 2002), "Elçi düşüncələri" (Bakı, 2002) kitablarının müəllifidir. Onun mübarizə yolunu işıqlandıran Kamil Vəli Nərimanoğlunun "Azərbaycan türklərinin azadlıq elçisi Əbülfəz Əli Elçibəy" (İstanbul, 1992), A.Səmədoğlunun "Elçibəy və Azərbaycan" (İstanbul, 1994), Fazil Qəzənfəroğlunun "Əbülfəz Elçibəy. Tarixdən gələcəyə" (İstanbul, 1995), Ədalət Tahirzadənin "Elçi Bəy" (Bakı, 1999), "Elçibəylə 13 saat üz-üzə" (Bakı, 1999; İstanbul, 2001), "Prezident Elçibəy" (Bakı, 2001), O.Məmmədovun "Elçibəy ilə birlikdə otuz il" (İstanbul, 1999) və b. yazılıb.

Əbülfəz Elçibəy 22 avqust 2000-ci ildə - 62 yaşında Ankarada xərçəng xəstəliyindən vəfat edib. Mərhum prezident I Fəxri Xiyabanda dəfn edilib.
Qsxvqe
  • Qsxvqe
  • 9 yanvar 2023 12:46
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
help writing a research paper <a href="https://slotsxgames.com/">slots games free</a> online casino game
Uxptgm
  • Uxptgm
  • 26 yanvar 2023 21:53
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
buy ceftin 500mg online <a href="https://ecefuroxime.com/">ceftin ca</a> methocarbamol brand
Vovpdw
  • Vovpdw
  • 27 yanvar 2023 15:18
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
slot machines <a href="https://casoxplay.com/">casino online roulette real money</a> tadalafil 10mg pills
Wzdhat
  • Wzdhat
  • 28 yanvar 2023 02:21
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
desyrel us <a href="https://aurograep.com/">buy aurogra 100mg pill</a> order aurogra generic
Vnllui
  • Vnllui
  • 29 yanvar 2023 00:25
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
custom dissertation <a href="https://estromectol.com/">cheap stromectol 6mg</a> ivermectin order online
Wiucuy
  • Wiucuy
  • 29 yanvar 2023 07:16
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
sildenafil pharmacy <a href="https://sildalisep.com/">sildalis ca</a> lamotrigine 200mg cost
Iwureu
  • Iwureu
  • 30 yanvar 2023 12:36
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
cheap deltasone <a href="https://eprednisone.com/">deltasone 40mg for sale</a> amoxil 250mg canada
Uailzp
  • Uailzp
  • 30 yanvar 2023 13:56
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
purchase sildenafil online cheap <a href="https://cilsedpill.com/">cialis 10mg pills</a> order generic cialis 5mg
Hswart
  • Hswart
  • 31 yanvar 2023 21:16
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
casino slot <a href="https://buyedpillgn.com/">top erection pills</a> cialis 10mg generic
Ufzsbq
  • Ufzsbq
  • 1 fevral 2023 02:20
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
zithromax 500mg pills <a href="https://egabapentinp.com/">gabapentin 600mg for sale</a> cheap neurontin tablets
Nxlixl
  • Nxlixl
  • 2 fevral 2023 11:46
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
free slot games no download <a href="https://gastromectol.com/">stromectol tablets for humans</a> purchase modafinil
Hzhbwf
  • Hzhbwf
  • 2 fevral 2023 18:16
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
brand lasix 100mg <a href="https://eplaquenp.com/">purchase plaquenil online cheap</a> buy hydroxychloroquine 200mg online
Aboioj
  • Aboioj
  • 4 fevral 2023 11:44
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order prednisone 10mg without prescription <a href="https://gaprednisone.com/">order deltasone 5mg online cheap</a> purchase vermox sale
Iytsva
  • Iytsva
  • 4 fevral 2023 14:27
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
fildena 50mg pills <a href="https://ebudesonide.com/">budesonide oral</a> purchase budesonide generic
Ydoarr
  • Ydoarr
  • 5 fevral 2023 21:08
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
retin cream tablet <a href="https://buytretinoinp.com/">order retin online cheap</a> avanafil 200mg drug
Vqpduu
  • Vqpduu
  • Bu gün, 06:26
  • [reply]Ответить[/reply]
  • [rating-type-3]
  • [rating-plus]+[/rating-plus] {rating} [rating-minus]-[/rating-minus]
  • [/rating-type-3]
order tadacip 20mg pills <a href="https://buytadacipc.com/">order tadalafil 20mg online cheap</a> order generic indomethacin 50mg
Geri 1 2 İrəli